O powstaniu pomnika Nieznanego Żołnierza Polskiego

1
Grób Nieznanego Żołnierza, Fot. MON

Biskup polowy Stanisław Gall znalazł się w komitecie organizacyjnym wzniesienia pomnika Nieznanego Żołnierza Polskiego. Inicjatywa ta została podjęta przez prezydenta Polski. Komitet, do którego składu wszedł miał na celu wypracowanie projektu akcji przyszłej budowy i przedłożenie go prezydentowi do aprobaty. Oprócz Galla, do komitetu weszli gen. Szeptycki, gen. Józef Haller, gen. Rozwadowski[1], gen. Sosnkowski, gen. Sikorski, gen. Żeligowski, gen. Śmigły-Rydz, gen. Raszewski[2], admirał Porębski[3], gen. Latinik[4], gen. Malczewski-Tarnawa[5], gen. Konarzewski[6], płk. Gembarzewski[7].

4 kwietnia 1925 roku w sali Rady Wojennej Ministerstwa Spraw Wojskowych w obecności biskupa Galla, przedstawicieli Rządu, Sejmu, Senatu odbyło się losowanie pobojowiska, skąd wydobyte miały zostać zwłoki nieznanego Żołnierza Polskiego.

"Jeśli wolność słowa w ogóle coś oznacza, to oznacza prawo do mówienia ludziom tego, czego nie chcą słyszeć" George Orwell
Prosimy o rozważenie wsparcia naszego portalu. Utrzymanie strony miesięcznie kosztuje 1800.

275 zł
15%

Po słowach wprowadzenia wystosowanych przez ministra generała Władysława Sikorskiego i szefa Sztabu Generalnego generała Stanisława Hallera, ten ostatni (…) wręczył piętnaście kartek księdzu biskupowi polowemu, który je pomieszał i włożył do urny[8] los wyciągnięty przez najmłodszego z żołnierzy garnizonu warszawskiego kawalera orderu VM ogniomistrza J. Buczkowski, wskazujący na pobojowisko lwowskie[9].

Z okazji uroczystości pochówku Nieznanego Żołnierza w Warszawie Gall, wchodzący w skład Komitetu Honorowego uroczystości[10], wystosował list do duchowieństwa Wojskowego, w którym pisał: W dzień ten, kiedy Naród cały u symbolicznej trumny Nieznanego Żołnierza, będzie składał hołd ofierze i zasłudze poległym za zmartwychwstanie i wolność Ojczyzny, podległe mi Duchowieństwo wojskowe winno ze swej strony przyczynić się do podniesienia uroczystości obchodu.

W tym celu polecam, aby W.W. ks. ks. Kapelani urządzili w porozumieniu z dowództwem dn. 2 listopada uroczyste nabożeństwo żałobne za spokój dusz, poległych za Ojczyznę.

"Jeśli wolność słowa w ogóle coś oznacza, to oznacza prawo do mówienia ludziom tego, czego nie chcą słyszeć" George Orwell
Prosimy o rozważenie wsparcia naszego portalu. Utrzymanie strony miesięcznie kosztuje 1800.

275 zł
15%

Po Mszy św. winna być wygłoszona krótka egzorta, podnosząca znaczenie ofiary poległych dla sprawy Narodu, poczem ma nastąpić kondukt z procesją liturgiczną.

Znaczenie i doniosłość uroczystości pogrzebowych Nieznanego Żołnierza winni ks. Kapelani wyjaśnić żołnierzom w czasie pogadanek w oddziałach[11].

Pomimo, że od tych wydarzeń mijają kolejne dziesięciolecia, musimy pamiętać, że miejsce to, upamiętniające bohaterstwo naszych przodków na polach bitewnych całego świata powstało po to, abyśmy my, ucząc się od nich miłości do Ojczyzny, gotowi byli każdego dnia podejmować wyzwania, aby Polska stawała się coraz silniejsza i zapewniała bezpieczeństwo swoim obywatelom.

 

Przypisy:

[1] Rozwadowski Tadeusz Jordan (1866-1928) W wojsku polskim od 28 października 1918 roku. Pełnił funkcję m.in. szefa Misji Wojskowej na konferencji pokojowej w Paryżu.Był członkiem ROP w 1920 roku.Od połowy stycznia 1921 roku do 16 czerwca 1926 r generalny inspektor kawalerii. W czasie zamachu stanu dowódca wojsk rządowych. Następnie więziony w Warszawie i Wilnie. Zmarł w Warszawie. Pochowany na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, [w:] A.Wojtaszak, dz.cyt, s.658-660.

[2]Raszewski Kazimierz (1864-1941) W wojsku polskim od 15 stycznia 1919 roku. Dowodził mi. 6 DP w Wilnie w okresie wojny polsko-sowieckiej.Kierował akcją wojskową obrony plebiscytu na Górnym Śląsku. Od końca października 1921 do marca 1925 roku dowódca OK VII Poznań, [w:] A.Wojtaszak, dz.cyt, s.647-648.

[3]Porębski Kazimierz (1872-1933) Urodził się w Wilnie. Brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej w czasie obrony portu Artur. W wojsku polskim od 23 stycznia 1919 roku. W czasie bitwy warszawskiej dowódca obrony rzecznej (odcinek Warszawa-Zegrze-Dębe). Założył szkołę specjalistów morskich w Tczewie. Oskarżony o nadużycia w tzw. aferze minowej przeniesiony końcem kwietnia 1927 w stan spoczynku., [w:] A.Wojtaszak, dz.cyt.,s.632-634.

[4]Latinik Franciszek( 1864-1949) W armii polskiej od 2 listopada 1918 roku. Pełnił funkcję m.in. dowódcy 6 DP, dowódcy frontu Śląskiego, reprezentował Polskę przy komisji Graniczno-Plebiscytowej w Cieszynie, W bitwie warszawskiej pełnił obowiązku dowódcy 1 Armii i gubernatora Warszawy, [w:] A.Wojtaszak, dz.cyt.s.541-543.

[5]Malczewski-Tarnawa Juliusz Tadeusz Franciszek (1872-1940) W Wojsku polskim od 18 listopada 1918 roku. Pełnił obowiązki dowódcy OK VI Lwów, OK I Warszawa. Minister spraw wojskowych. Po zamachu stanu dokonanym przez Piłsudskiego więżiony w Wilnie. W czasie II wojny światowej aresztowany przez NKWD zmarł na zwał serca w wieziniu we Lwowie w styczniu 1940 roku, [w:] A.Wojtaszak, dz.cyt.s.563-565.

[6]Konarzewski Daniel (1871-1935) W Wojsku polskim od 12 stycznia 1919 roku. Brał udział wojnie polsko-ukraińskiej 1919 roku . W czasie wojny polsko-sowieckiej dowodził 1 DS Wielkopolskich 14 DP. Zmarł w kwetiniu 1935 w Warszawie pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Balingródku (Wileńczyzna), A.Wojtaszak, dz.cyt.s. 511-513.

[7]Komitet organizacyjny budowy pomnika Nieznanego Żołnierza Polskiego, żołnierz Polski, 1923, nr 50, s.15.

[8][8][8]W.Mazanowska, Geneza Symbolu i przewiezenie zwłok Nieznanego Żołnierza, [w:] 7599 dni Drugiej Rzeczypospolitej, wybór i oprac. E.Sabelanka i K.Koźniewski, Warszawa 1983, s.112-121.

[9]Z którego pobojowiska mają być wydobyte zwłoki Nieznanego Żołnierza, Żołnierz Polski, 1925, nr 15-16, s.18; Zaproszenie, Archiwum Archidiecezjalne Warszawskie, zespół Stanisław Gall, sygn S.83.1, k. 41.

[10]Zaproszenie, Archiwum Archidiecezjalne Warszawskie, zespół Stanisław Gall, sygn S 83.2, k. 95.

[11]Biskup Polowy W.P. ST.Gall do W.W. Duchowieństwa Wojskowego, WAW, 1925, nr 11, s.307.


Dziękujemy za pomoc prawną Kancelarii Prawnej Litwin: https://kancelaria-litwin.pl